Aktualności

• „Promocja” nie zawsze oznacza prawdziwą okazję – sprawdź, co kryje się za wywieszką cenową.
• Cena musi być jednoznaczna, a obniżka realna.
• Rozbieżność między półką a kasą? Masz prawo żądać sprzedaży po cenie korzystniejszej.
• Inspekcja Handlowa stoi na straży Twoich praw – zgłoś nieprawidłowości i odzyskaj kontrolę nad zakupami.

Listopad w polskich sklepach to czas, gdy półki uginają się od kolorowych etykiet z napisem „PROMOCJA”, a witryny kuszą hasłami „Black Friday” czy „Black Week”. Atmosfera przypomina wielki festiwal zakupów – klienci porównują oferty, szukają okazji, a sprzedawcy prześcigają się w marketingowych trikach, które mają skłonić do zakupu właśnie u nich. Jednak za tą komercyjną otoczką kryją się konkretne obowiązki prawne, mające chronić konsumenta przed nieuczciwymi praktykami.

Jak powinny wyglądać ceny?

Prawo jest jasne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług należy uwidaczniać cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.

Co to oznacza w praktyce?

• Cena musi być widoczna i czytelna – nie może być zasłonięta ani podana w sposób utrudniający odczytanie.
• Konsument powinien móc łatwo porównać ceny między różnymi produktami, a także między różnymi sklepami.
• W przypadku promocji, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, obok ceny obniżonej musi pojawić się dodatkowa informacja – najniższa cena z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki.

To właśnie ten obowiązek sprawia, że klient może ocenić, czy obniżka jest prawdziwa, czy tylko pozorna.

W tym zakresie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał Wytyczne wskazujące szczegółowo sposoby właściwego, ale też niewłaściwego komunikowania informacji o obniżkach. Zachęcamy do zapoznania się z nimi zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców.

Przykłady:

Wyobraźmy sobie sytuację: na półce widnieje przekreślona cena 99 zł, obok czerwony napis „PROMOCJA – 79 zł”. Brzmi dobrze. Ale jeśli najniższa cena w ciągu ostatnich 30 dni wynosiła 75 zł, to obniżka nie jest żadną okazją – a sklep narusza przepisy.

Albo inny przykład: klient widzi na etykiecie cenę 49 zł, ale przy kasie system nalicza 59 zł. W takiej sytuacji konsument nie musi się godzić na wyższą kwotę. Zgodnie z art. 5 ustawy, w przypadku rozbieżności między ceną uwidocznioną a ceną w systemie sprzedaży, konsument ma prawo domagać się sprzedaży po cenie dla niego korzystniejszej.

Wyniki kontroli w zakresie cen

Pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie (oraz jego delegatur) w 2025 roku prowadzili kontrole dotyczące prawidłowości uwidaczniania cen. W tym obszarze stwierdzone naruszenia dały podstawę do wydania około 120 decyzji administracyjnych, a na przedsiębiorców nałożono kary na łączną kwotę prawie 130 000 zł.

To pokazuje, że problem nie jest teoretyczny – nieprawidłowości w zakresie cen zdarzają się często i dotyczą zarówno małych, jak i dużych sklepów.

Co zrobić w przypadku zauważenia nieprawidłowości?

Wyobraź sobie, że stoisz przy półce sklepowej i zauważasz, że cena na etykiecie różni się od tej, którą naliczono przy kasie. Albo widzisz promocję, ale brakuje informacji o najniższej cenie z ostatnich 30 dni przed jej wprowadzeniem.

To są sytuacje, w których konsument nie powinien pozostawać bierny.

W pierwszej kolejności poinformuj sprzedawcę.

W przypadku rozbieżności cen – warto domagać się sprzedaży po cenie korzystniejszej. Masz do tego pełne prawo na podstawie art. 5 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. Oznacza to, że jeśli na półce widnieje niższa cena niż ta naliczona przy kasie, sprzedawca powinien sprzedać towar właśnie po tej niższej cenie.

Dobrą praktyką jest również zachowanie dowodów – zrób zdjęcie wywieszki cenowej lub cennika, a także zachowaj dowód zakupu, najczęściej paragon lub potwierdzenie płatności. To proste działania, które mogą okazać się kluczowe, jeśli sprawa będzie wymagała interwencji.

Jeżeli sklep nie respektuje Twoich praw, zgłoś sprawę do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie. Instytucja prowadzi kontrole i nakłada kary na przedsiębiorców łamiących przepisy.

Jeśli spór z przedsiębiorcą się przedłuża, a reklamacja nie przyniosła rezultatu, warto skorzystać z procedury pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR) prowadzonej przez WIIH w Rzeszowie. To rozwiązanie szybsze i mniej kosztowne niż sąd, a mediator pomaga znaleźć kompromis akceptowalny dla obu stron.

Podsumowanie

Black Week to czas zakupowego entuzjazmu, ale też moment, w którym warto pamiętać o swoich prawach. Cena musi być jednoznaczna, obniżka musi być zestawiona z najniższą ceną z 30 dni przed jej wprowadzeniem, a w przypadku rozbieżności masz prawo żądać sprzedaży po cenie korzystniejszej.

Jeśli sprzedawca nie respektuje tych zasad – Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Rzeszowie jest miejscem, gdzie możesz uzyskać kompleksowe wsparcie.

materiał Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie